Hệ thống thrust reverser hình gầu độc đáo trên động cơ phản lực

Hệ thống thrust reverser hình gầu độc đáo trên động cơ phản lực
Hệ thống thrust reverser hình gầu độc đáo trên động cơ phản lực

Chuyển động cơ khí của hệ thống đảo chiều lực đẩy (thrust reverser) trên động cơ phản lực luôn khiến mình thích xem, rất đã mắt. Trong video là một dạng thrust reverser có tên bucket door (cửa hình gầu), thường được gắn trên máy bay dùng động cơ dòng tách thấp (low bypass) kiểu cũ như dòng JT8D của Pratt & Whitney dùng phổ biến trên Boeing 707/727/737-100/200/MD-80 hay động cơ của những chiếc Tupolev Tu-154, Ilyushin Il-62.

Hệ thống này có 2 cửa tán luồng phản lực hình gầu, thiết kế cong khí động học ở mặt ngoài và mặt trong. Khi mở thì 2 cửa sẽ khép lại sau đuôi động cơ, làm lệch hướng dòng phản lực theo hướng ngược lại với chuyển động của máy bay, từ đó làm giảm tốc độ máy bay. Khi đóng lại, 2 cửa hình gầu ốp sát vào vỏ động cơ, liền lạc, không làm ảnh hưởng đến đặc tính khí động học.

Cửa gầu đóng mở bằng hệ thống thủy lực, vận hành song song với động cơ nhưng vẫn có thể được kích hoạt thủ công. Theo quy tắc chung, thrust reverser chỉ được kích hoạt khi máy bay đã tiếp đất, đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn hạ cánh cũng như khi cần hủy cất cánh khẩn cấp, từ đó tránh đáp lố đường băng. Trên máy bay quân sự, hệ thống này còn có thể kiêm nhiều vai trò hơn, chẳng hạn như G-17 Globemaster III có thể dùng thrust reverser để tạo lực cản, giúp máy bay giảm độ cao nhanh hơn mà không cần tăng tốc độ tương ứng.

Máy bay thương mại thường có thiết kế thrust reverser an toàn, không thể mở khi đang bay. Tuy nhiên, hệ thống này đã không ít lần hoạt động sai lệch, tự kích hoạt khi đang bay do hỏng hóc hệ thống từ đó gây ra nhiều vụ tai nạn. Chẳng hạn như vụ tai nạn của Lauda Air flight 004 năm 1991 với máy bay Boeing 767-300ER trên đất Thái làm 223 người chết. Năm 1996, chiếc Fokker 100 của TAM Brazil khi đang cất cánh đột nhiên thrust reverser kích hoạt (do chập mạch điều khiển) khiến máy bay rơi xuống đất làm chết 95 người. Gần nhất là vào năm 2007, lại là một chuyến bay của TAM với máy bay Airbus A320, hệ thống thrust reverser tại động cơ bên phải trục trặc khi đang hạ cánh khiến máy bay đáp lố đường băng rồi đâm vào một trạm xăng của Shell làm 199 người chết 13 người bị thương.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *